در همین ابتدا باید با یک حقیقت مهم روبرو شویم، کنکور با تمام امتحاناتی که از دوران کودکی تا امروز داده اید، یکسان نیست. رقابت سخت بین هزاران داوطلب، حجم بالای کتاب های درسی و پیچیدگی های برگزاری این آزمون باعث میشود که با خواندن بی هدف و بدون برنامه برای کنکور هیچ شانسی برای قبولی نداشته باشید.
در این میدان سخت رقابت، تنها کسانی به صندلی های دانشگاه های برتر میرسند که با اصول برنامه ریزی کنکور به خوبی آشنا باشند و مسیر خود را برای این رقابت شفاف کنند.
چرا یادگیری اصول برنامه ریزی کنکور مهم است؟
یک ورزشکار المپیکی را تصور کنید؛ آیا او برای کسب مدال طلا و ایستادن روی سکوی قهرمانی بدون برنامه تمرین میکند؟ قطعا خیر. قانون نانوشته موفقیت میگوید برای هر پروژه مهمی در زندگی باید یک نقشه راه دقیق داشته باشید.
پس اگر از خود میپرسید چگونه برای کنکور برنامه ریزی کنیم، ابتدا باید بدانید که چرا داشتن این نقشه راه تا این حد حیاتی است:
- مدیریت حجم بالای دروس در کنکور : شما برای قبولی در کنکور با حجم زیاد کتاب های دهم یازدهم و دوازدهم روبه رو هستید، بدیهی است که مدیریت این حجم مطالب و مطالعه آن ها بدون آشنایی با نحوه برنامه ریزی درسی برای کنکور خیلی زود باعث خستگی و شکست شما در این رقابت میشود.
- جلوگیری از استرس و سردرگمی : یک برنامه اصولی به ما کمک میکند تا دقیقا بدانیم هر روز چگونه باید برای کنکور درس بخوانیم تا دچار سردرگمی نشوید.
- حفظ انگیزه در مسیر طولانی کنکور : مسیر آمادگی برای کنکور شبیه به یک مسابقه طولانی اتومبیل رانی است و انگیزه شما، حکم سوخت این ماشین را دارد. اگر یک راننده نداند دقیقا در کدام ایستگاه باید توقف کند و یا اینکه چه زمانی به سوختگیری احتیاج دارد قطعا در وسط پیست متوقف میشود.
بهترین روش برنامه ریزی کنکور روشی است که به شما کمک میکند با زمانبندی درست مطالعه و استراحت، انگیزه خود را حفظ کنید تا در میانه راه بنزینتان تمام نشود. طی کردن این مسیر به تنهایی میتواند کمی سخت به نظر برسد، اما همراهی یک مشاور کنکور کاربلد و حرفه ای میتواند مسیرتان را دگرگون کند.
اصول برنامه ریزی کنکور|6 قانون طلایی
حالا که دانستید که چرا برنامه ریزی برای کنکور مهم است، به قلب تپنده و بخش اصلی مقاله امروزمان میرسیم؛ یعنی بررسی اصول و معیارهای یک برنامه دقیق کنکور . با رعایت قدمبهقدم این چند اصل و اجرای صحیح آنها، میتوانید یک برنامه حرفه ای برای خودتان تنظیم کنید:
1. داشتن دید کوتاهمدت و بلندمدت؛ خرد کردن اهداف
برای یک برنامه ریزی اصولی، باید بدانید که امروز در کجای مسیر ایستاده اید و تیر ماه سال آینده قرار است به کجا برسید. این نگاه بلند مدت به شما چشم انداز می دهد و موتور انگیزه تان را روشن نگه میدارد.
اما واقعیت این است که هر کسی که به حجم کتاب ها و تست های کنکور نگاه میکند، در نگاه اول دچار استرس می شود و می پرسد:« چطور قرار است این همه را مطالعه کنم؟»
اینجاست که باید چشمانداز بلند مدت خود را بشکنید! بهترین متد برای این کار، استفاده از تکنیک «برنامه ریزی حجمی-زمانی» است.
یعنی در جدول خود دقیقا مشخص کنید که چه حجمی از مطالب را قرار است در چه بازه زمانی مطالعه کنید.
با این روش، هم اهداف بزرگ به برنامههای کوتاه مدت (هفتگی و ماهانه) تبدیل میشوند و هم از اتلاف وقت و سردرگمی در طول روز به شدت جلوگیری میشود.
2. تعیین هدف و شخصی سازی برنامه
مهمترین قانون در اصول برنامه ریزی کنکور، شناخت شرایط فردی خودتان است. هر داوطلب استعداد ها، علایق و نقاط قوت و ضعف متفاوتی دارد.
برای مثال در یک برنامه ریزی برای کنکور تجربی، داوطلبی که نقطه ضعف اصلی اش درس زیست شناسی است، نمیتواند برنامه ای مشابه داوطلبی داشته باشد که زیست شناسی نقطه قوت او است. همچنین ، جدول برنامه ریزی فردی که روزانه 6 ساعت مطالعه میکند هرگز نمیتواند شبیه کسی باشد که 12 ساعت در روز مطالعه میکند.
برنامه شما باید مانند اثر انگشتتان کاملا شخصی سازی شده باشد.
3. استراتژی متفاوت بر اساس فرصت باقی مانده تا کنکور
موضوع مهم بعدی، توجه به زمانبندی کنکور است؛ یعنی اینکه اکنون در چه فاصلهای از کنکور قرار داریم. هر سال دانش آموزان مختلفی به دنبال برنامه شروع از صفر کنکور برای تابستان، مهر ماه و بهمن ماه میگردند؛ طبیعتا برنامه این دانش آموزان نمیتواند مشابه یکدیگر باشد.
برای مثال دانش آموزی که به دنبال شروع از صفر از تابستان است، فرصت کافی برای مطالعه دروس هر سه پایه را دارد و میتواند برای هر کدام از آنها چند منبع مختلف را نیز مطالعه کند.
در حالی که دانش آموزی که در بهمن ماه شروع به مطالعه کنکور میکند، باید بتواند زمان و توان خود را بیشتر بر دروس دوازدهم و سپس دروس نمرهآور دهم و یازدهم معطوف کند تا هم بتواند نمره خوبی از امتحانات نهایی کسب کند و هم با مطالعه هوشمندانه کنکور، بهترین درصدهای ممکن را به دست بیاورد
4. اولویتبندی دروس بر اساس ضرایب کنکور
در یک برنامه استاندارد، زمان مطالعه هر درس باید بر اساس اهمیت آن درس در نمره نهایی شما محاسبه شود. این محاسبه بر اساس ضرایب دروس در کنکور و امتحانات نهایی انجام میشود.
به عنوان مثال، بر اساس دفترچه راهنمای ثبت نام کنکور سراسری درس زیست شناسی با ضریب ۱۲ در رشته تجربی، درس ریاضی با ضریب ۱۲ در رشته ریاضی و درس ادبیات با ضریب ۸ در رشته انسانی بیشترین تاثیر را در سرنوشت کنکور شما دارند.
اما فراموش نکنید که در کنکورهای آینده، تاثیر قطعی ۶۰ درصدی سوابق تحصیلی (پایههای یازدهم و دوازدهم) بازی را کاملا تغییر داده است! بنابراین، عقلانی است که زمانهای مطالعاتی هفته را هوشمندانه بین دروس با ضریب بالای کنکور و دروس مهمِ امتحانات نهایی تقسیم کنید.
5. قانون تنوع مطالعاتی؛ قاتل خستگی
یکی از اصول مهم برنامه ریزی کنکور داشتن تنوع مطالعاتی است. خواندن یک درس تکراری از صبح تا شب، بازدهی مغز را به شدت کاهش میدهد.
سعی کنید در هر روز دروس مختلفی را در برنامه خود بگنجانید. این کار نه تنها از خستگی و کلافگی جلوگیری میکند، بلکه باعث میشود دروس مختلف همگام با هم پیش بروند و استرس عقب افتادن یک درس خاص از بین برود.
6. انعطاف پذیری و قرار دادن ایستگاه های جبرانی
قطعا تا به حال تجربه کردهاید که چگونه اتفاقات ناگهانی، مثل بیماری یا یک مهمان ناخوانده یا حتی خستگی شدید میتواند برنامه یک روز شما را کاملا به هم بریزد.
یک برنامه ریزی خشک و رباتی که تمام ساعتهای هفت روز هفته شما را پر میکند، با اولین اتفاق پیش بینی نشده نابود میشود. در اصول برنامه ریزی کنکور، باید حتما انعطاف پذیری داشته باشید؛ یعنی با خالی گذاشتن چند ساعت در اواخر هفته به عنوان ایستگاههای جبرانی، زمان مشخصی را برای جبران عقب افتادگیها در نظر بگیرید تا خیالتان همیشه راحت باشد.
مهارت های مطالعه کنکور؛6 قطعه نهایی پازل
در بخش قبلی با اصول برنامه ریزی کنکور آشنا شدیم و آموختید که چطور میتوانید یک قالب و اسکلتبندی مناسب برای مطالعه خود ترسیم کنید. اما داشتن یک جدول به تنهایی کافی نیست! حالا وقت آن است تا با ابزارها و مهارتهای لازم برای پر کردن و اجرای این برنامه آشنا شوید؛ از تکنیکهای تست زنی گرفته تا انتخاب بهترین منابع کنکور.
قطعا در این مقاله نمیتوانیم تکتک این موارد را به صورت مفصل باز کنیم، اما چک لیستی از ۶ قطعه پازل کلیدی که برای اجرای برنامهتان به آنها نیاز دارید را برایتان شرح میدهیم:
1. روش مطالعه دروس
مهمترین مهارتی که باید به آن مسلط شوید این است که هر درس را دقیقا «چگونه» بخوانید. طبیعتا روش مطالعه یک درس متنمحور و مفهومی مانند زیست شناسی، با یک درس محاسباتی و فرمولمحور مانند فیزیک متفاوت است. دانستن روش مطالعه اصولی هر درس به شما کمک میکند که بدانید برای یادگیری هر مبحث، دقیقا به چند ساعت زمان و چند پارت مطالعاتی در برنامه خود نیاز دارید.
علاوه بر این، با توجه به تاثیر قطعی معدل در نحوه جدید برگزاری کنکور، شما باید هنر تلفیق مطالعه تشریحی و تستی را یاد بگیرید.
دیگر نمیتوان فقط با تکنیکهای تستی پیش رفت؛ بلکه باید در برنامه بلند مدت و کوتاه مدت خود مشخص کنید که چه بازه هایی را به مطالعه تشریحی و چه زمان هایی را به مطالعه تستی اختصاص خواهید داد.
2. مهارت تست زنی و شناخت انواع تست
همانطور که میدانید، کنکور یک نبرد تستی است. صرفا «تست حل کردن» شما را به درصدهای بالا نمیرساند!
شما باید بدانید که فرآیند یادگیری تستی چند مرحله دارد؛ از تستهای آموزشی برای یادگیری و تثبیت اولیه بدون در نظر گرفتن زمان، تا تستهای تسلطی یا پوششی که حلقه گمشده بین یادگیری و سنجش است و برای مرور مطالب خوانده شده استفاده میشود و در نهایت تستهای سنجشی و زماندار که قدم آخر برای آمادگی پیش از آزمون است.
پیشنهاد میکنیم حتما مقاله ما درباره انواع تست زنی را مطالعه کنید تا درک بهتری از این موضوع پیدا کنید.
3. شرکت در آزمون های آزمایشی و تحلیل آنها
یکی از بهترین ابزارها برای آمادگی کنکور و هدفگذاریهای کوتاه مدت، شرکت در آزمونهای آزمایشی استاندارد است. برنامههای راهبردی و منظم این آزمونها به شما یک چشم انداز مشخص میدهد. علاوه بر این، شرکت در آزمونی که با برنامه مطالعاتی شما هماهنگ است، موتور انگیزهتان را روشن نگه میدارد و به شما کمک میکند تا برآورد صحیحی از کیفیت مطالعه و سرعت تست زنی خود داشته باشید.
4. سبک زندگی کنکوری و مدیریت انرژی
عامل مهم دیگری که مستقیما روی اجرای برنامه شما تاثیر میگذارد، «سبک زندگی» است. تنظیم ساعت خواب، نظم مطالعاتی و تغذیه سالم در سال کنکور، به اندازه خود درس خواندن اهمیت دارد. در کنار سلامت جسمی، باید از روشهای علمی برای مدیریت انرژی استفاده کنید. برای مثال متدهایی مثل تکنیک پومودورو در زمان درس خواندن، به شما کمک میکند تا با زمانبندی درست مطالعه و استراحت، بازدهی مغزتان را در بالاترین سطح نگه دارید.
مطالعه مقاله ما درباره بهترین روش درس خواندن به شما کمک میکند تا بتوانید بیشترین بازدهی ممکن را در مطالعه خود داشته باشید
5. انتخاب بهترین منابع کنکور
هیچ فوتبالیسی با کفش مجلسی به زمین نمیرود! داشتن یک برنامه ریزی عالی بدون دسترسی به بهترین منابع کنکور هیچ فایدهای ندارد. شما باید بدانید در هر سطح علمی که هستید (ضعیف، متوسط یا قوی)، چه کتاب کمک آموزشی برای شما مناسبتر است. انتخاب منبع اشتباه نه تنها باعث پیشرفت نمیشود، بلکه زمان طلایی و انگیزه شما را نیز از بین میبرد.
6. انتخاب بهترین مشاور کنکور
جرای بینقص تمام ۵ مورد قبلی به تنهایی کار بسیار سختی است. در مسیر پر پیچ و خم کنکور، حضور یک مشاور اختصاصی نقش یک قطبنما را برای شما بازی میکند. اما یک مشاور دقیقا چه کمکی به روند مطالعه شما میکند؟
اول از همه، مشاور به شما یک چشمانداز و استراتژی بلند مدت میدهد تا دقیقا بدانید در هر ماه باید چه هدفی را دنبال کنید. دوم اینکه با پیگیریهای منظم، مطمئن میشود که برنامهها را مو به مو اجرا میکنید و دچار بینظمی نمیشوید. در نهایت، زمانی که بنا به هر دلیلی از برنامه عقب افتادید یا خسته شدید، مشاور با تجربه خود به شما کمک میکند تا بدون استرس، ایستگاههای جبرانی را پر کنید و دوباره به مسیر اصلی برگردید.
از طراحی یک برنامه اصولی تا موفقیت در کنکور در کنار شماییم
سال کنکور یکی از حساسترین و تکرارنشدنی ترین مقاطع زندگی شماست. در این مسیر، زمان به سرعت برق و باد میگذرد و شما به هیچ وجه فرصت «آزمون و خطا» ندارید. امتحان کردن روشهای مختلف مطالعه، درگیر شدن با منابع اشتباه یا داشتن برنامهریزیهایی که اصول برنامه ریزی کنکور را نقض میکنند، میتواند به قیمت از دست رفتن یک سال از عمر و دور شدن از رشته مورد علاقه تان تمام شود.
در این میدان حساس، شما به کسی نیاز دارید که خودش قبلا این مسیر سخت را با موفقیت طی کرده باشد و چم و خم کار را به خوبی بشناسد. در موسسه نوتروفیل، تیمی از رتبههای برتر دور هم جمع شدهاند تا تجربه موفقیت خود را در اختیار شما قرار دهند.
مشاوران نوتروفیل با تسلط کامل بر اصول برنامه ریزی کنکور، از روز اول تا لحظه ورود به دانشگاه، قدم به قدم در کنار شما هستند.
بهترین روش برای برنامهریزی موفق در کنکور چیست؟
بهترین روش از نظر مشاوران، استفاده از روش «برنامهریزی حجمی-زمانی» است. در این شیوه به جای اینکه فقط زمان مطالعه را مشخص کنید، دقیقا تعیین میکنید که چه حجمی از مطالب مثل چند صفحه از کتاب یا چند تست را در یک بازه زمانی مشخص به اتمام میرسانید.
2. با توجه به تاثیر قطعی معدل، چگونه همزمان برای امتحانات نهایی و کنکور مطالعه کنیم؟
شما باید مطالعه تشریحی و تستی را در طول سال تحصیلی با هم تلفیق کنید. یعنی ابتدا مفاهیم کتاب درسی را عمیق بخوانید و برای تثبیت آنها تست بزنید. در ماههای نزدیک به امتحانات نهایی، تمرکز اصلی را روی حل سوالات تشریحی بگذارید اما روزانه زمان مشخصی را هم به مرور تستها و حل آزمونک اختصاص دهید تا در کنکور نیز عملکرد خوبی داشته باشید.
3. چند ساعت در روز باید برای کنکور مطالعه کنیم؟
ساعت مطالعه کاملا به شرایط و پایه تحصیلی شما بستگی دارد. اما معمولا داوطلبان موفق کار را با روزی ۴ الی ۶ ساعت آغاز میکنند و به تدریج آن را به ۱۰ الی ۱۲ ساعت میرسانند. فراموش نکنید که حفظ استمرار و کیفیت مطالعه، بسیار مهمتر از ساعت مطالعه بالا ولی بیکیفیت است.
4. در یک روز باید چند درس مختلف را در برنامه قرار دهیم؟
برای جلوگیری از خستگی مغز و رعایت قانون «تنوع مطالعاتی»، به هیچ وجه نباید یک روز کامل را تنها به یک درس اختصاص دهید. بهتر است روزانه بسته به توان خود، بین ۳ الی ۴ درس مختلف شامل ترکیبی از دروس اختصاصی، عمومی، حفظی و محاسباتی را در برنامه روزانه خود بگنجانید.
5. تفاوت تست آموزشی با تست تسلطی یا پوششی در چیست؟
تست آموزشی بلافاصله پس از یادگیری مبحث و بدون در نظر گرفتن زمان زده میشود تا نکات در ذهن شما تثبیت شوند. در مقابل، تست تسلطی چند روز پس از مطالعه اولیه و همراه با محدودیت زمانی و محاسبه درصد انجام میشود تا سرعت و دقت شما برای آزمون اصلی بالا برود.
6. اگر از برنامه درسی خود عقب افتادیم چه کار کنیم؟
رخ دادن اتفاقات پیش بینی نشده در سال کنکور کاملا طبیعی است و به همین دلیل یکی از اصول برنامه ریزی کنکور این است که برنامه استاندارد باید انعطاف پذیر باشد. با قرار دادن ایستگاههای جبرانی یعنی خالی گذاشتن چند ساعت در روزهای آخر هفته، میتوانید بدون استرس تمام مباحث عقب مانده را پوشش دهید.
7. آیا با استفاده از برنامه کنکور رتبه برترهای سالهای گذشته میتوانم موفق شوم؟
خیر! کپی کردن برنامه دیگران یکی از بد ترین اشتباهات سال کنکور است. هر فرد سرعت یادگیری، نقاط ضعف و قوت و شرایط متفاوتی دارد. برنامه شما باید مانند اثر انگشتتان به صورت کاملا اختصاصی و بر اساس اهداف فردی خودتان شخصی سازی شود.
8. مهمترین اصول برنامه ریزی کنکور چیست؟
مهمترین اصول شامل داشتن دید بلند مدت و خرد کردن اهداف، شخصی سازی بر اساس توانمندیهای فردی، رعایت تنوع مطالعاتی در طول روز، اولویت بندی دروس بر اساس ضرایب و داشتن انعطاف پذیری برای جبران عقب افتادگیها است.
