سیر تا پیاز رشته هوانوردی | از بازار کار تا راهنمای خلبانی

رشته هوانوردی یکی از رشته‌های ناشناخته در میان داوطلبان کنکور به شمار می‌رود. از نظر بسیاری از داوطلبان، رشته هوانوردی تفاوتی با رشته خلبانی ندارد؛ در حالی که این دو بسیار با هم تفاوت دارند. در این مقاله به بررسی جامع هوانوردی از ورود به رشته تا کابین خلبانی می‌پردازیم تا دانش و آگاهی بیشتری نسبت به این رشته داشته باشید. با ما همراه باشید!

معرفی رشته هوانوردی

هوانوردی یکی از رشته‌های علوم ریاضی است که در میان کنکوری‌ها آنچنان معروف نیست؛ اما یکی از رشته‌های با پرستیژ به شمار می‌رود.
در رشته هوانوردی، شاخه‌های مختلفی وجود دارد که در ادامه مقاله به آن‌ها می‌پردازیم که یکی از این شاخه‌ها، رشته خلبانی است.
به طور کلی این رشته از حساسیت‌های بالاتری نسبت به اکثریت رشته‌ها برخوردار است؛ بنابراین شرایط خاصی برای ورود به این رشته وجود دارد که در ادامه آن‌ها را قرار دادیم.

ممکن است اولین چیزی که به ذهن شما خطور کند، این باشد که تفاوت هوانوردی با رشته های خلبانی و مهندسی هوافضا چیست و چه اشتراکات و تفاوت هایی با هم دارند؟ ابتدا تفاوت این دو رشته را با رشته هوانوردی به صورت کلی در جدول زیر قرار دادیم و سپس به صورت مجزا تفاوت هر یک را با رشته هوانوردی بیان کردیم:

تفاوت هوانوردی با خلبانی

همان‌طور که در ابتدا اشاره کردیم، تصور بسیاری از مردم جامعه این است که هوانوردی با خلبانی تفاوتی ندارد؛ در حالیکه رشته هوانوردی یک حوزه بسیار گسترده‌ای است که خلبانی یکی از شاخه‌های هوانوردی به شمار می‌رود. در ادامه می‌توانید لیست برخی از شاخه‌های هوانوردی را مشاهده کنید تا متوجه شوید که این رشته از گرایش‌های متنوعی برخوردار است.

بنابراین با دانستن این گرایش‌ها، می‌توانید متوجه شوید که خلبانی تنها یکی از زیر شاخه‌های رشته هوانوردی است.

تفاوت مهندسی هوافضا و هوانوردی

ممکن است فکر کنید که مهندسی هوا فضا با رشته‌های هوانوردی اشتراکات زیادی دارد و در صورتی که مدرک مهندسی هوا فضا داشته باشید، می‌توانید به راحتی در رشته‌های هوانوردی و خلبانی مشغول به کار شوید. این تصور نیز کاملا از این منظر اشتباه است که مهندسی هوافضا در فضای مهندسی، طراحی، تحلیل و فناوری هواپیما و سامانه‌های پروازی می‌شود؛ بنابراین با داشتن مدرک مهندسی هوافضا نمی‌توانید وارد رشته هوانوردی و به ویژه خلبانی شوید.
با توجه به تفاوت‌هایی که در خصوص رشته‌های هوانوردی با هوافضا و خلبانی که اشاره کردیم، می‌بایست در انتخاب رشته خود به این موارد کاملا اشراف داشته باشید تا بتوانید انتخاب خوبی در راستای علاقه خود داشته باشید.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره رشته مهندسی هوافضا، همین حالا بیا مقاله رشته مهندسی هوافضا!

رشته هوانوردی در دانشگاه

داوطلبان حوزه هوانوردی، می‌توانند در دانشگاه‌ها پذیرش شوند تا در این رشته تحصیل کنند. مراکز دانشگاهی مربوط به این رشته نسبت به سایر رشته‌ها محدودتر است اما ظرفیت پذیرش مناسبی برای داوطلبان علاقمند و واجد شرایط وجود دارد.
یکی از مهم‌ترین مراکز تخصصی حوزه رشته هوانوردی در ایران، مرکز آموزش عالی هوانوردی فرودگاه مهرآباد است. علاوه بر این مرکز، مراکز دیگری وجود دارد که در ادامه بعضی از این مهم‌ترین دانشگاه‌ها را برای شما داوطلبان قرار دادیم.

فضای دانشگاه رشته هوانوردی

در دانشگاه‌های مربوط به رشته هوانوردی، فضای بسیار متفاوتی نسبت به سایر رشته‌ها (برای مثال حسابداری، مهندسی و…) دارد. در این دانشگاه‌ها بیشترین تمرکز بر آموزش‌های عملی و تخصصی مربوط به هر حوزه است؛ برای مثال در رشته‌هایی که با مهندسی قطعات هواپیما سروکار دارند، تمرکز بسیار زیادی بر آموزش‌های فنی و مهندسی مربوطه دارند.

اگر علاقمند به محیط‌های تخصصی، تجهیزات فنی، هواپیما، فرودگاه و کارهای عملی هستید، حوزه مربوط به رشته هوانوردی برای شما بسیار مناسب است؛ اما اگر فقط به دلیل ظاهر جذاب خلبانی و هواپیما به این رشته علاقه‌مند شدید، حتماً قبلش با فضای واقعی رشته آشنا شوید؛ زیرا بخش زیادی از مسیر مربوط به این رشته، درس و آموزش تخصصی است.

خوابگاه در هوانوردی

برای مرکز آموزش عالی هوانوردی و فرودگاهی کشور، در اطلاعات منتشرشده درباره پذیرش، به محدودیت ظرفیت خوابگاه اشاره شده است و این مرکز تعهدی برای تأمین خوابگاه برای همه دانشجویان ندارد؛ بنابراین برای انتخاب رشته هوانوردی، می‌بایست یکی از معیارهای شما خوابگاه و دوری از محل سکونت خود باشد. می‌بایست شرایط خوابگاه همان سال و همان دانشگاه رو به صورت جداگانه بررسی کنید.

مرکز آموزش عالی هوانوردی فرودگاه مهرآباد

یکی از مهم‌ترین مراکز مربوط به آموزش هوانوردی، مرکز آموزش عالی هوانوردی فرودگاه مهرآباد است که دانشکده صنعت هواپیمایی کشوری نام دارد. این مرکز زیر نظر وزارت علوم قرار دارد که نخستین مرکز آموزش ارائه دهنده خلبانی غیرنظامی در ایران است.

دانشکده صنعت هواپیمایی کشوری در پنج رشته در مقطع کارشناسی پیوسته و از طریق کنکور سراسری به صورت روزانه دانشجو می‌پذیرد. این رشته شامل مهندسی‌ تعمیر و نگهداری هواپیما، مهندسی مراقبت پرواز، مهندسی برق گرایش مخابرات هواپیمایی، مهندسی برق گرایش الکترونیک هواپیمایی و مهندسی اویونیک است.

رشته هوانوردی بدون کنکور

رشته هوانوردی بدون کنکور در ایران به ۲ طریق مختلف انجام می‌گیرد که در ادامه به بررسی آن‌ها می‌پردازیم:

دانشگاه علمی کاربردی

این رشته (به خصوص خلبانی) در این دانشگاه‌ها در ۲ مقطع کاردانی ناپیوسته و کارشناسی ناپیوسته ارائه می‌شود که مدارک مختلفی برای این رشته وجود دارد که بسته به رشته و مقطع می‌تواند متفاوت باشد.

آموزشگاه‌های خصوصی

برخی از مراکز نیز به صورت خصوصی فعالیت می‌کنند که می‌توانید بدون کنکور در این موسسات تحصیل کنید و مدارک مربوطه خود را دریافت کنید.

این نکته را باید بدانید که دانشگاه علمی کاربردی و آموزشگاه‌های خصوصی در تحصیل و آموزش دانشجو نقش دارند؛ اما مدارک و گواهی‌های مربوط به رشته از طریق سازمان هواپیمایی کشوری صادر می‌شود. برای دریافت مدرک می‌بایست در این سازمان آزمون خود را انجام دهید.

شرایط ورود به رشته هوانوردی

برای آنکه بتوانید در رشته‌های هوانوردی مورد پذیرش قرار بگیرید، علاوه بر مسائل معدل، می‌بایست شرایط اختصاصی لازم برای تحصیل در این رشته را داشته باشید؛ زیرا این رشته در جنبه‌های مختلفی (به خصوص پزشکی)، از حساسیت بالایی برخوردار است. در ادامه لیستی از شرایط اختصاصی برای ورود به رشته هوانوردی برای شما قرار دادیم.

یک نکته مهمی که می‌بایست به آن نیز توجه داشته باشید، متقاضیان آقایی که معافیت پزشکی دارند، امکان تحصیل در این رشته برای آنان وجود ندارد؛ زیرا همان‌طور که گفتیم این رشته با جان انسان‌ها سروکار دارد و می‌بایست از حساسیت بیشتری برخوردار باشد.

بازار کار رشته هوانوردی

رشته هوانوردی زیر شاخه‌های بسیار متنوعی دارد که در این مقاله به آن‌ها پرداختیم. با توجه به مهارت و رشته‌ای که داشته باشید، می‌توانید در حوزه‌های مختلفی اعم از شرکت‌های هواپیمایی، فرودگاه‌ها، مراقبت پرواز، تعمیر و نگهداری هواپیما، اویونیک و سامانه‌های هواپیما، عملیات و مدیریت هوانوردی، آموزش‌های تخصصی و بخش‌های مختلف صنعت حمل‌ونقل هوایی وارد شوید و شاغل شوید.
این نکته را می‌بایست توجه کنید که مدرک دانشگاهی به تنهایی نمی‌تواند تضمین کننده استخدام شما در این کارها شود. در اطلاعات پذیرش مرکز آموزش عالی هوانوردی و فرودگاهی کشور تأکید شده است که پذیرش دانشجو به معنی تعهد قطعی به استخدام نیست.

بازار کار رشته هوانوردی برای خانم‌ها

یک تصور بسیار نادرستی در میان مردم وجود دارد که تنها مردان می‌توانند در رشته‌های مربوط به حوزه هوانوردی تحصیل کنند و زنان شرایط تحصیل در این رشته را ندارند. این تصور کاملا نادرست است؛ زیرا از لحاظ قانونی منعی برای پذیرش زنان وجود ندارد و همچنین حوزه‌های گسترده‌ای برای این داوطلبان وجود دارد تا بتواند در آن تحصیل کند.

برای تحصیل در این رشته می‌بایست شرایط و مقررات حرفه‌ای آن را بررسی کرد. در صورتی که اگر یک خانم به خلبانی علاقه دارد، می‌بایست شرایط پزشکی و آموزشی لازم برای کسب مجوز خلبانی را داشته باشد. همچنین علاوه بر خلبانی، در صورتی که یک خانم به حوزه مراقبت پرواز، خدمات فرودگاهی و… نیز علاقمند بود، می‌بایست شرایط‌های لازم را بررسی کند و واجد آن‌ها باشد.

بازار کار رشته هوانوردی برای آقایان

در بخش قبلی گفتیم که جنسیت قرار نیست مانعی برای تحصیل در رشته حوزه هوانوردی باشد؛ بنابراین آقایان می‌توانند در تمامی رشته‌ها در صورت داشتن شرایط کافی، تحصیل کنند.
در صورتی که فردی علاقمند به مهندسی و قطعات هواپیما بود، می‌تواند در رشته‌های مهندسی و تعمیر و نگهداری هواپیما، الکترونیک و اویونیک هواپیما و… تحصیل کند. در صورت علاقمند به خلبانی نیز می‌تواند در این رشته تحصیل کند.
در مجموع تمامی آقایان و خانم‌ها در صورتی که شرایط کافی و لزومات وارد شدن به این رشته را دارا باشند، می‌توانند در هر حوزه‌ای که مایل هستند تحصیل کنند.

مهارت‌های لازم برای استخدام در هوانوردی

برای استخدام شدن در رشته هوانوردی، داشتن مدرک دانشگاهی کافی نیست؛ بلکه مهارت‌های مهم و ارزشمندی نیز می‌بایست داشته باشید تا بتوانید در این رشته مشغول به کار شوید. در ادامه به برخی از مهم‌ترین مهارت‌هایی که باید داشته باشید می‌پردازیم:

زبان انگلیسی

این مهارت در حوزه‌های مرتبط با خلبانی و مراقبت پرواز بسیار مهم و حائز اهمیت است؛ بنابراین نیاز است سطح بسیار خوبی در زبان انگلیسی داشته باشد.

ریاضی و فیزیک

دانستن علم ریاضی و فیزیک در حوزه‌های مرتبط با مسیرهای فنی و مهندسی بسیار کاربردی و لازم است.

تمرکز بالا

در بعضی مشاغل هوانوردی باید بتونید برای مدت طولانی با دقت بالا کار کنید.

تصمیم‌گیری و مسئولیت‌پذیری

فردی که وارد حوزه رشته هوانوردی می‌شود، می‌بایست در تمامی شرایط (به ویژه شرایط خاص و بحرانی) قدرت تصمیم‌گیری مناسبی داشته باشد تا بتواند این اتفاقات را کنترل کند.

کار تیمی و ارتباط مؤثر

یکی از مهم‌ترین مولفه‌هایی که در این حوزه اهمیت ویژه‌ای دارد، توانایی کار گروهی با سایر افراد است. در این نوع از کارها، می‌بایست با تمامی اعضای گروه ارتباط موثری داشته باشید تا بتوانید کارها را انجام دهید.

آرامش در شرایط پرفشار

در شرایط پرفشار که ممکن است جان انسان‌ها به خطر بیفتد، می‌بایست آرامش خود را حفظ کنید تا بتوانید تصمیمات مناسبی را بر مبنای آن بگیرید. این نوع از آرامش در حوزه مربوط به خلبانی و برج مراقبت پرواز اهمیت زیادی دارد.

دقت و نظم

داشتن دقت و نظم در انجام کارهای مربوط به حوزه پرواز نیز از مهم‌ترین مواردی است که می‌بایست آن‌ را داشته باشید.

هزینه و سختی مسیر رشته هوانوردی

اگر هدف شما تحصیل در رشته‌های هوانوردی غیر از خلبانی باشد، هزینه‌ها به نوع دانشگاه و پذیرش بستگی دارد و متغیر است.

در صورتی که قصد تحصیل در رشته خلبانی داشته باشید، می‌بایست این را در نظر بگیرید که علاوه بر هزینه‌های دانشگاه، هزینه‌های مربوط به آموزش‌های پروازی، ساعات پرواز، آزمون‌ها، تجهیزات و مراحل دریافت مجوز می‌توانند هزینه‌های جداگانه‌ای داشته باشند؛ بنابراین انتخاب رشته شما باید با توجه به این معیار مهم نیز بررسی شود.

برای اینکه یک انتخاب رشته خوبی داشته باشید، باید اطلاعات بسیار بالایی داشته باشید! پس همین حالا بیا مشاوره انتخاب رشته کنکور رو استفاده کن و انتخاب رشته خودت رو به ما بسپر!

حداقل معدل لازم برای رشته خلبانی در ایران

به طور کلی سه مسیر اصلی برای ورود به رشته خلبانی وجود دارد:

• دانشگاه هوایی شهید ستاری ارتش
• سایر مراکز نظامی و ارگان های نظامی
• آموزشگاه ها و مراکز آموزش خلبانی غیر نظامی دارای مجوز

برای ورود به رشته خلبانی از این سه مسیر، باید حداقل معدلی داشته باشید:

مدرک خلبانی و ارزیابی پزشکی

مدرک خلبانی مدرکی است که در خلبانی حرفه‌ای به فارغ‌التحصیلان پس از آزمون‌های لازم داده می‌شود. برای مجوزهای مختلف خلبانی، گواهی‌های پزشکی کلاس ۱ و ۲ موثر است که در ادامه به تقسیم‌بندی آن‌ها می‌پردازیم.

مدارک خلبانی حرفه‌ای به ۳ دسته تقسیم می‌شود که در جدول زیر می‌توانید مشاهده کنید.

در این جدول ما سه نوع مدرک PPL، CPL و IR می‌بینیم. نکته مهمی که لازم است بدانید این است که در صورتی که می‌خواهید مدرک CPL دریافت کنید، می‌بایست مدرک PPL را قبلا دریافت کرده باشید. مدرک IR نیز به عنوان مکمل مدارک PPL و CPL به کار گرفته می‌شود.

در ارزیابی پزشکی که برای خلبانان حرفه ای صورت می‌گیرد، در صورتی که مدرک CPL بخواهید، می‌بایست گواهی پزشکی کلاس ۱ داشته باشید و اگر PPL می‌خواهید، می‌بایست گواهی پزشکی حداقل کلاس ۲ داشته باشید.
در ارزیابی پزشکی موارد مختلفی اعم از وضعیت بینایی و تشخیص رنگ، شنوایی، وضعیت عمومی و قلبی‌عروقی، وضعیت عصبی و روانی، وضعیت جسمانی و حرکتی و بیماری‌ها و داروهای موثر بر توانایی انجام ایمن وظایف بررسی شود تا گواهی‌های لازم داده شود.

مزایا و معایب رشته هوانوردی

در این بخش از مقاله می‌خواهیم مزایا و معایب رشته هوانوردی را توضیح دهیم تا به وسیله آن بتوانید در تصمیم‌گیری‌های خود تجدیدنظر کنید و بهترین انتخاب ممکن را داشته باشید:

مزایای رشته هوانوردی

در صورتی که علاقمند به این رشته و حوزه باشید، این مزایا می‌تواند برای شما بسیار مناسب باشد:

• محیط کاری متفاوت
• حوزه تخصصی و بین‌المللی
• امکان فعالیت در بخش‌های مختلف صنعت هوانوردی
• استفاده جدی از زبان انگلیسی
• ارتباط با تکنولوژی و تجهیزات تخصصی
• مسیرهای شغلی متنوع در صورت داشتن مهارت مناسب

معایب رشته هوانوردی

• مسیر خلبانی ساده و کوتاه نیست.
• شرایط پزشکی اهمیت زیادی دارد.
• بعضی مسیرها (اعم از خلبانی) هزینه آموزشی بالایی دارند.
• استخدام بعد از دانشگاه تضمین‌شده نیست.
• نیاز به زبان انگلیسی جدی دارید.
• مسئولیت شغلی در مشاغل پروازی بالاست.
• ممکن است سبک زندگی کاری برای همه مناسب نباشد.
• خوابگاه رو نباید قطعی فرض کنید.

رشته هوانوردی برای چه کسی خوب است؟

در صورتی که شما علاقمند به موارد زیر باشید، انتخاب این رشته یک تصمیم بسیار مناسبی برای شما به شمار می‌رود:

✔️ به هواپیما و صنعت هوانوردی علاقه دارید
✔️ از مسئولیت و دقت بالا فرار نمی‌کنید
✔️ زبان انگلیسی را جدی می‌گیرید
✔️ با ریاضی و فیزیک مشکلی ندارید
✔️ محیط‌های تخصصی و متفاوت رو دوست دارید
✔️ حاضر هستید مسیر آموزشی و حرفه‌ای رو کامل طی کنید

کلام آخر

در این مقاله رشته هوانوردی و گرایش‌های آن را به طور کامل برای شما توضیح دادیم که این اطلاعات اعم از رشته‌ها و گرایش‌ها، شرایط ورود به رشته و استخدام، مهارت‌های لازم برای موفقیت در این رشته را قرار دادیم تا به وسیله این اطلاعات بتوانید انتخاب این رشته را با آگاهی بیشتری انجام دهید.

برای اینکه بدونی با ترازت چه رتبه‌ای میاری و چه رشته‌ای قبول میشی،همین حالا بیا تخمین رتبه کنکور نوتروفیل!