مقایسه خود با دیگران در کنکور یکی از اشتباهاتی است که اکثر داوطلبان کنکور آن را به صورت دائم انجام میدهند و از بازدهی درس خواندن خود کم میکنند. این نوع از مقایسه، باعث میشود که همیشه دنبال تغییر و پیشرفت بزرگ باشید و انگیزه کافی برای ادامه مسیر کنکور نداشته باشید. در این مقاله به بررسی این نوع مقایسه و دلایل و راهکارهای آن میپردازیم. با ما همراه باشید!
چرا خود را با دیگران مقایسه میکنیم؟

مقایسه خود با دیگران در کنکور دلایل بسیار زیادی دارد که میتواند در شکلگیری آن نقش داشته باشد. این عوامل، میتوانند اکتسابی باشند و یا اینکه خودمان داشته باشیم. در ادامه به معرفی اصلیترین عوامل مقایسه خود با دیگران در کنکور میپردازیم:
کمال گرایی
کمال گرایی را میتوان یکی از بزرگترین دلایل این دسته از مشکلات عنوان کرد؛ زیرا کمال گرایی به تنهایی میتواند در روند درس خواندن شما تاثیر بسزایی بگذارد و باعث شود که از درس خواندن، استفاده کافی را نبرید.
نداشتن عزت نفس
ممکن است شرایطی وجود داشته باشد که عزت نفس نداشته باشید و دائم خود را با دیگران مقایسه کنید و به دنبال فاصله خود با رقبای برتر از خود باشید. این دلیل ناشی از آن است که ارزش خود را نمیدانید و ملاحظات کافیای برای شرایط خود نداشتهاید.
اضطراب
بسیاری از دانشآموزان استرس دارند که با درس خواندن آنها، از چشم سایر دوستان و اعضای خانواده بیفتند و دیگر مورد قبول آنان قرار نگیرند؛ بنابراین دائم به دنبال مقایسه خود با دیگران در کنکور هستند و یک راهی که سریعا به سطح دیگران برسید را میپسندید و انتخاب میکنید.
در مجموع با بررسی ۳ دلیلی که گفتیم، دلایل عمده مقایسه کردن خود با دیگران را معرفی کردیم که ممکن است شما نیز با این اتفاقات سروکار داشته باشید.
برای اینکه بدونی اینجا تو مشاوره قراره چه چیزایی در اختیارت قرار داده شه، همین حالا بیا تیم مشاوره کنکور!
چرا مقایسه خود با دیگران مهلک است؟

در صورتی که به صورت دائم خود را با دیگران مقایسه کنید، تاثیرات بسیار بدی در درس خواندن شما میگذارد؛ زیرا انرژی بسیار زیادی از شما میگیرد و رسماً بازدهی شما را به پایینترین حد ممکن میرساند. در ادامه به مهمترین عوارض مقایسه خود با دیگران در کنکور میپردازیم:
عدم داشتن انگیزه برای ادامه مسیر
یکی از بزرگترین عوارض این نوع مقایسه، نداشتن انگیزه کافی برای ادامه دادن مسیر است. در صورتی که خود را با دیگران مقایسه کنید و به اندازهای که فکر میکردید پیشرفت نکنید، انگیزه خود را از دست میدهید و دائم به خود یادآوری میکنید که دیگر ادامه مسیر فایدهای ندارد.
احساس ناکافی بودن
در صورتی که پس از مقایسه خود با دیگران در کنکور، حس کنید که به اندازهای که پیشبینی کردید، پیشرفت نکردهاید، احساس ناکافی بودن و کمبود اعتماد به نفس میکنید. این حس به این دلیل است که فکر میکنید برای این کار ساخته نشدید و نمیتوانید پیشرفت داشته باشید و به دیگران برسید.
نداشتن انرژی
در صورتی که زمان خود را صرف مقایسه کردن کنید، انرژی عادیای که برای کارهای روزانه خود داشتید را از دست میدهید؛ زیرا هرچقدر بیشتر درگیر مقایسه کردن باشید، انرژی بیشتری صرف مقایسه کردن میشود و بنابراین برای سایر کارهای لازم از جمله مطالعه، انرژی کافی به اندازه سابق نخواهید داشت.
انواع مقایسه خود با دیگران در کنکور

در این بخش از مقاله به بررسی دو نوع مقایسه سازنده و مخرب میپردازیم که هر کدام از آنها چه ویژگیهایی دارد و در نهایت آنها را با هم مقایسه میکنیم تا بتوانید تفاوت میان آن را بهتر متوجه شوید:
1.مقایسه منفی؛ مقایسه خود با دیگران
در این نوع از مقایسه، خود را با دیگران مقایسه میکنید بدون اینکه شرایط و امکاناتی که شما و طرف مقابل دارید را در نظر بگیرید. در مقایسه خود با دیگران در کنکور، باید این را در نظر بگیرید که فاکتورهای زیادی در درس خواندن موثر هستند و مطمئنا زمان شروع درس خواندن هر فردی متفاوت است؛ بنابراین نباید به راحتی خود را با دیگران مقایسه کرد.
2.مقایسه مثبت؛ مقایسه نسخه امروز با دیروز خود
در این نوع از مقایسه، شما صرفا با نسخه روز قبلی خودتان مقایسه میشوید. برای مقایسه کردن خود، لازم است که متوجه شوید نسبت به دیروز چه تغییراتی داشتید و برای روز آینده چه پیشرفتی مدنظر شماست. برای مقایسه کردن، این روش از مقایسه بسیار کارساز است و بازدهی خیلی بیشتری نسبت به روش قبلی دارد.
در مقایسه مثبت، دیگر هدف اصلی شما مقایسه خود با دیگران در کنکور نیست؛ بلکه به دنبال این هستید که ببینید هر روز چقدر تغییر و پیشرفت نسبت به روز گذشته داشتید. در این نوع مقایسه، تمرکز اصلی بر روی خود شماست و رقیب شما تنها خودتان هستید؛ بنابراین از عوارض مقایسه خود با دیگران در کنکور دور خواهید ماند.
چگونه مقایسه مثبت داشته باشیم؟
برای اینکه خود را مقایسه کنید، میبایست شرایط هر روز عملکرد خود را بررسی کنید و مشاهده کنید که در امروز چه تغییرات مثبت و منفیای نسبت به روز گذشته داشتید و برنامه شما برای اصلاح نقاط منفی و تقویت نقاط مثبت شما چیست که در نهایت این کار باعث میشود شما یک ارزیابی کلی در خصوص عملکرد خود داشته باشید و برای بهتر شدن از ورژن دیروز خود اقدامات لازم را انجام دهید.
مقایسه سازنده Vs مقایسه مخرب
| مقایسه سازنده | مقایسه مخرب | |
| نوع مقایسه | مقایسه نسخه امروز خود با دیروز خود | مقایسه خود با دیگران در کنکور |
| بازدهی | بالاتر و بهتر | پایینتر و کمتر |
| روش | مقایسه پیشرفتها و تغییرات خود نسبت به روز گذشته | مقایسه پیشرفتها و تغییرات خود با دیگران بدون توجه به شرایط |
| اثرات | حس بهتر و برنامهریزی بهتر با توجه به شرایط خود | مقایسه دائم خود با دیگران و سرخوردگی مفرط در صورت نرسیدن به خواسته خود |
برای آشنایی بیشتر با دلایل مقایسه کردن خود با دیگران در سال کنکور، به شما توصیه میکنیم که مقاله مقایسه کردن خود با دیگران را مطالعه کنید!
روش صحیح سنجش پیشرفت هفتگی
برای اینکه نحوه تحلیل نمودار پیشرفت درسی را به خوبی انجام دهید، میبایست آن را به صورت هفتگی تجزیه و تحلیل کنید. ممکن است این سوال برای شما پیش بیاید که چگونه در درس پیشرفت کنیم؟ پاسخ آن این است که میبایست برنامهریزی خود را به گونهای انجام دهید که پیشرفت شما به صورت منطقی و معقول باشد و در نتیجه سیر شیب پیشرفت شما صعودی باشد.
این قضیه را با مثال توضیح میدهیم تا متوجه شوید: فرض کنید که میخواهید 100 پله پیشرفت کنید. در صورتی که بخواهید به صورت انفجاری و بدون برنامهریزی شروع کنید، برای خود فرض میکنید روزانه 10 پله باید پیشرفت کنید تا در 10 روز به مقصد خود برسید؛ اما این روش به علت اینکه ملاحظات لازم از جمله قدرت و زمان در نظر نگرفته شده است، ممکن است تا چند روز به خوبی پیش بروید، اما در نهایت بعد از آن دچار افت عملکرد میشوید و در نهایت از روز اول نیز ضعیفتر خواهید بود.
در روشی دیگر، برای خود برنامه میریزید که در هفته اول، روزانه یک پله پیشرفت کنید؛ بنابراین در هفته اول 7 پله بالا میروید در هفته دوم برای خود قرار میدهید که روزانه 2 پله (در هفته 14 پله؛ زیرا هر روز 2 پله پیشرفت میکنید)، در هفته سوم روزانه 3 پله (21 پله؛ زیرا هر روز 3 پله پیشرفت میکنید) بالاتر بروید. این روش به شما کمک میکند که یک شروع منطقی داشته باشید و هر هفته شیب پیشرفت شما صعود پیدا کند؛ یعنی هر هفته به مقدار بیشتری پیشرفت کنید تا به هدف خود برسید.
چگونه شیب نمودار پیشرفت درسی خود را رسم کنیم؟

همانطور که در بخش قبلی اشاره کردیم، میبایست برای خود این گونه در نظر بگیرید که در شروع درس خواندن، یک پیشرفت معقول و در سطح خود قرار دهیم و به مرور زمان و هفته به هفته یا ماه به ماه، میزان پیشرفت را اندکی تغییر دهیم تا سرعت تغییر روند و پیشرفت خود را افزایش دهید. این روش به شما کمک ویژهای میکند تا در مسیر خود در مدت زمان مناسب و به صورت مستمر پیشرفت داشته باشید.
رسم شیب نمودار شما با توجه به پیشرفت خودتان نسبت به مقایسه خود با دیگران در کنکور بسیار مزیت زیادی دارد و میتواند به شما کمک کند تا عزم شما برای پیشرفت بیشتر، افزایش یابد.
برای مثال اگر در هفته اول، 5 درصد پیشرفت داشتید، باید برای هفته دوم، 10 درصد پیشرفت در نظر بگیرید و برای هفته سوم هم ، 15 درصد فرض کنید تا بتوانید طبق برنامهریزی خود موفق شوید و به اهداف خود برسید.
در صورتی که میخوای پیشرفت درسیتو خیلی بهتر کنترل کنی، بیا هزینه مشاوره کنکور نوتروفیل رو ببین و طرحی که میخوای رو انتخاب کن!
کلام آخر
در این مقاله به بررسی کامل عوامل و دلایل مقایسه خود با دیگران در کنکور پرداختیم و گفتیم که این مقایسه کردن میتواند چه تاثیرات مضری در نحوه درس خواندن شما داشته باشد. در ادامه مقاله به بررسی بهترین نوع مقایسه پرداختیم که مقایسه یک فرد با ورژن قبلی خود، بهترین مقایسه در مسیر کنکور و زندگی انسانها به شمار میرود. در ادامه به روش سنجش پیشرفت نیز پرداختیم تا متوجه شوید چگونه میتوانید پیشرفت خود را اندازهگیری و برای آینده برنامهریزی کنید.
سوالات متداول
چرا مقایسه خود با دیگران در کنکور مهلک است؟
در صورتی که مقایسه خود با دیگران در کنکور بدون توجه به شرایط انجام دهید، باعث میشود که انگیزه کافی برای ادامه مسیر نداشته باشید و احساس ناکافی بودن همراه با نداشتن انرژی برای درس خواندن داشته باشید.
روش صحیح سنجش پیشرفت هفتگی چیست؟
برای اینکه نحوه تحلیل نمودار پیشرفت درسی را به خوبی انجام دهید، میبایست آن را به صورت هفتگی تجزیه و تحلیل کنید. ممکن است این سوال برای شما پیش بیاید که چگونه در درس پیشرفت کنیم؟ پاسخ آن این است که میبایست برنامهریزی خود را به گونهای انجام دهید که پیشرفت شما به صورت منطقی و معقول باشید و سیر شیب پیشرفت شما صعودی باشد.
مقایسه کردن چه انواعی دارد و چه تفاوتهایی دارد؟
مقایسه کردن به دو دسته مثبت و منفی تقسیم میشود که مقایسه مثبت بدین معناست که ورژن امروز خود را با ورژن دیروز خود مقایسه کنید که یک روش سازندهای است؛ در حالی که مقایسه منفی به معنای مقایسه خود با دیگران در کنکور بدون توجه به شرایط و تفاوتهای شما با دیگران است.