روش حاشیه نویسی کنکور | اصول و تکنیک‌های حاشیه‌نویسی

حاشیه نویسی یکی از راه های افزایش بازدهی است که شاید در نگاه اول یک روش ساده به نظر برسد اما در واقع حاشیه نویسی، می‌تواند به شما در مطالعه و مرور مباحث و همچنین در مدیریت زمان کمک بسیاری کند.

در این مقاله قرار است ابتدا به چیستی و هدف حاشیه نویسی بپردازیم و سپس روش حاشیه نویسی کنکور را برای شما بیان کنیم تا با شناخت روش های درست و اصولی حاشیه نویسی، بتوانید از این روش به عنوان یک منبع مرور و افزایش بازدهی خود استفاده کنید؛ در ادامه با ما همراه باشید!

تعریف و هدف حاشیه نویسی چیست؟

به نوشتن نکات تستی و مطالب مهم هر پاراگراف در حاشیه و پاورقی کتاب ها، حاشیه نویسی می گویند. حاشیه نویسی فقط پر کردن حاشیه های کتاب نیست بلکه هدف آن برجسته کردن نکات مهم هر صفحه است که باعث افزایش سرعت یادگیری و مرور مطالب مهم می‌شود.

به طور کلی، حاشیه نویسی به دلیل اینکه حجم کمتری نسبت به مطالب کتاب دارد و نکات مهم مبحث را در بردارد باعث میشود که مرور و یادگیری، راحت تر و سریع تر انجام شود و چون به زبان خودتان هم نوشته شده است، بهتر در ذهن شما تثبیت و ماندگار می‌شود.

فیلتر طلایی:چه مطالبی ارزش حاشیه نویسی دارند؟

همه مطالب کتاب، ارزش حاشیه نویسی ندارند و نوشتن بیشتر مطالب در حاشیه کتاب، فقط باعث اتلاف وقت و باعث شلوغ شدن صفحه و در نتیجه باعث سردرگمی و عدم انگیزه شما برای ادامه مطالعه می‌شود. بنابراین فقط مطالب مهم و کلیدی که مفهوم اصلی مبحث را میرسانند در کتاب حاشیه نویسی کنید.

به طور کلی در درس‌های مفهومی و حفظی مانند دینی و تاریخ و زیست معمولاً نکات کلیدی متن، توضیحات تکمیلی، ارتباط بین مطالب و نکات استخراج‌شده از تست‌ها در حاشیه کتاب نوشته می‌شود. اما در درس‌های محاسباتی مانند فیزیک و ریاضی، فرمول‌ها یا روش‌های حل مسئله مانند شرایط استفاده از فرمول، دام‌های تستی، اشتباهات رایج، نکات میانبر، روش‌های سریع حل سؤال یا خطاهای رایج در آزمون ها در حاشیه کتاب نوشته می‌شود.

شما با هر بار مطالعه این نکات حاشیه نویسی شده، آنها را مرور و در ذهن خود تثبیت می‎‎‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌کنید.

تفاوت حاشیه نویسی و خلاصه نویسی

ممکن است در نگاه اول، حاشیه نویسی با خلاصه نویسی فرقی نداشته باشد در حالی که این دو تفاوت های بسیار مهمی با یکدیگر دارند.

در خلاصه نویسی، شما ابتدا متن کتاب درسی را به صورت دقیق و کامل مطالعه می‌کنید و سپس در مرحله بعد برداشت های خود را از مطالبی که خواندید به صورت خلاصه با لحن و گفتار خود در دفتر جداگانه یادداشت می‌کنید. بنابراین خلاصه نویسی به صورت کلی و به زبان ساده نوشته می‌شود و بعد ها برای مرور درس استفاده می‌شود.

اما حاشیه نویسی، نکات مهم و کلیدی تست ها و مباحثی هستند که نیاز به تثبیت بیشتری دارند و در حاشیه کتاب ها نوشته می‌شوند تا با هر بار مطالعه نکات نوشته شده هم مرور شود.

برای آشنایی بیشتر با خلاصه نویسی پیشنهاد میکنیم مقاله 5 ترفند خلاصه نویسی کنکور را مطالعه کنید!

در ادامه به چگونگی و توضیح روش حاشیه نویسی کنکور میپردازیم تا با شیوه های اصولی و کاربردی آن آشنا شوید:

چگونه باید حاشیه نویسی کنیم؟

همانطور که قبلا هم اشاره کردیم حاشیه نویسی یعنی نوشتن نکات مهم و کلیدی هر مطلب در حاشیه کتاب و هدف از حاشیه نویسی هم افزایش بازدهی و سرعت مطالعه و مرور است؛ در ادامه به توضیح روش حاشیه نویسی کنکور پرداخته ایم تا بتوانید با انجام یک حاشیه نویسی مفید و کاربردی بهترین استفاده را از آن ببرید:

• بعد از مطالعه دقیق و کامل متن کتاب درسی، نکات و جملات مهم هر صفحه را در حاشیه همان صفحه یاداشت کنید.
• می توانید برای مطالب به هم پیوسته و مرتبط، از نمودار درختی هم استفاده کنید یعنی در حاشیه کتاب خود مطالب به هم مرتبط را به صورت نمودار درختی حاشیه نویسی کنید.
• هنگام حاشیه نویسی، سعی کنید جملاتی که می‌نویسید کوتاه، مرتب و مفید باشد تا باعث شلوغی صفحه نشود.
• هنگام تست زنی می‌توانید نکات مهم و اشتباهات خود را در حاشیه کتاب یاداشت کنید تا با مطالعه آنها مجدد در تست های بعدی اشتباه نکنید.
• نکات مهم حاشیه نویسی های خود را هایلایت کنید تا بخش های مهمتر را با دقت و تمرکز بیشتری مطالعه کنید.
• حاشیه نویسی مطالب نباید بیشتر از 30 یا 40 درصد از کل مطالب را دربربگیرد.
• نکات و بخش های مهم تصاویر و نمودار های هر صفحه را در بخش های پایینی آن یادداشت کنید.

تکنیک ها و روش های حاشیه نویسی کنکور | 4 روش برتر

شما میتوانید با تکنیک های متفاوت، حاشیه نویسی را انجام دهید؛ در ادامه 6 تا از روش های برتر حاشیه نویسی را معرفی میکنیم:

هایلایت کردن

هایلایت کردن ساده ترین و راحت ترین روش حاشیه نویسی کنکور است که اکثر افراد از همین روش استفاده میکنند. در روش هایلایت کردن، بخش های مهم و جملات کلیدی و اصلی هر صفحه را با استفاده از رنگ های مختلف برجسته میکنید. این روش باعث میشود که هنگام مطالعه و مرور بخش های مهم و کلیدی را راحت تر و سریعتر مرور کنید.

یادداشت کردن جملات و نکات کلیدی

در این روش جملات و بخش های مهم و یا مفهوم کلی هر بخش در حاشیه صفحه نوشته می‌شود؛ حتی میتوانید خلاصه کوتاه هر بخش را هم در حاشیه کتاب ها به زبان خودتان بنویسید که این روش حاشیه نویسی کنکور باعث می‌شود در زمان مطالعه مجدد، نکات و بخش های مهم هر جمله را سریع تر مرور کنید.

طرح پرسش

نوشتن پرسش هم، یک روش حاشیه نویسی کنکور است. شما در این روش، باید سوالاتی را که هنگام مطالعه درس به ذهنتان می‌رسد را در حاشیه صفحه یادداشت کنید؛ سوالاتی مانند چرا؟ این بخش چه ارتباطی با موضوع اصلی دارد؟ و …

به طور کلی نوشتن سوال در حاشیه کتاب، راهی برای تحلیل عمیق تر و دقیق تر مفهوم است که این کار باعث می‌شود که درک شما از مطالب خوانده شده عمیق تر شود و با دانش قبلی خود ارتباط داده شود.

استفاده از کدهایی ثابت و علائم شخصی

استفاده از رنگ ها و علائم مشخص یک از روش های پرکاربرد حاشیه نویسی است. در این روش شما نکات و بخش های مهم و کلیدی را با علائم و رنگ های ثابت مشخص میکنید که این کار باعث میشود شما نکات مهم و کلیدی را در کمترین زمان ممکن مطاللعه و مرور کنید.

برای مثال شما میتوانید از علامت (*) برای نکات کلیدی و از علامت (؟) برای بخش هایی که طرح سوال از آن زیادتر است استفاده کنید.

نکات و اشتباهات رایج در حاشیه نویسی

• مطالب هر صفحه را در همان صفحه حاشیه نویسی کنید نه در صفحات بعدی!
• حاشیه نویسی را در مرحله بعد مطالعه انجام دهید یعنی در دور اول مطالعه، حاشیه نویسی نکنید زیرا ممکن است نکاتی که برای بار اول شاید مهم به نظر برسند در دور دوم مطالعه، چندان اهمیتی نداشته باشند!
• در روش حاشیه نویسی کنکور، مطالبی که در حاشیه کتاب ها نوشته میشود نباید بیشتر از 30 درصد مطالب کل صفحه باشد!
• مطالب حاشیه نویسی شده نباید زیاد باشد بلکه باید به صورت فشرده و کوتاه باشد!
• سعی کنید در حاشیه نویسی فقط مطالب مهم و ضروری را بنویسید و از نوشتن مطالب کم اهمیت و غیر ضروری پرهیز کنید!
• نکات و بخش های مهم را به صورت منظم و ساختارمند بنویسید به طوری که باعث شلوغی صفحه و در نتیجه سردرگمی شما در مطالعه مطالب نشود!
• در حاشیه نویسی از رنگ ها و علامت های مشخص استفاده کنید تا بتوانید سریعتر به مطالب و بخش های مهم و کلیدی دسترسی پیدا کنید!
• سعی کنید مطالبی را که حاشیه نویسی میکنید به زبان خودتان بنویسید زیرا این کار باعث میشود که مطالب بهتر در ذهن شما تثبیت شود!
• برای حاشیه نویسی راحت تر میتوانید کتاب خود را سیمی کنید و در بین صفحات، برگه های سفید بگذارید تا مطالبی را که قرار است حاشیه نویسی کنید در آنها بنویسید.

نمونه حاشیه نویسی کتاب درسی

نحوه استفاده از حاشیه ها در دوران مرور

یکی از منابع طلایی برای زمان مرور مطالب، نکات و بخش های حاشیه نویسی شده است اما توجه داشته باشید که برای مرور صرفا نباید فقط مطالب حاشیه نویسی خوانده شود بلکه ابتدا باید متن خود کتاب درسی مطالعه شود و سپس همراه آن، مطالب حاشیه نویسی شده به عنوان منبع تکمیل کننده خوانده شود.

اگر تعداد مطالب حاشیه نویسی شده زیاد هستند میتوانید آنها را در دفتر جداگانه یاداشت کنید و در زمان مرور، مطالب حاشیه نویسی را به صورت کلی مطالعه کنید.

جمع‌بندی

در این مقاله سعی کردیم روش حاشیه نویسی کنکور را به همراه تکنیک های آن بیان کنیم تا بتوانید به صورت اصولی و کاربردی حاشیه نویسی کنید و بهترین استفاده را در زمان مرور از آنها ببرید.

حاشیه نویسی شاید در نگاه اول، یک روش بسیار ساده به نظر برسد ولی همین روش ساده میتواند باعث افزایش بازدهی و تثبیت مطالب در ذهن شما شود؛ همچنین شما میتوانید با استفاده از این حاشیه نویسی ها، یک مرور سریع تر و کاربردی داشته باشید.

برای آشنایی با مشاوران حرفه‌ای و رتبه برتر مجموعه نوتروفیل و خدمات این مجموعه به صفحه مرکز مشاوره کنکور مراجعه کنید.

سوالات متداول