تحلیل آزمون | آموزش در 5 مرحله + پادکست

تحلیل آزمون
آنچه خواهید خواند...

احساس خستگی بعد از چند ساعت نشستن روی صندلی آزمون، یک واکنش بسیار طبیعی است و ما این خستگی را به خوبی درک می کنیم. به همین دلیل بیشتر داوطلبان بعد از دیدن کارنامه فقط به درصد ها و رتبه نهایی نگاه می کنند و بعد از چند دقیقه خوشحالی یا ناراحتی پرونده آن امتحان را برای همیشه می بندند.

اما باید بدانید که شرکت در آزمون به تنهایی نمی تواند برای شما نتیجه بخش باشد. پیشرفت واقعی در فاصله بین دو آزمون و با پیدا کردن نقطه ضعف ها رقم می خورد. در واقع ارزش تحلیل آزمون برابر با شرکت در خود آن است؛ البته به شرطی که روش درست و اصولی آن را بلد باشید و وقت خود را هدر ندهید.

در ادامه این مقاله با ما همراه باشید تا در 5 مرحله، تحلیل آزمون را به شما آموزش دهیم.

خسته اید و حوصله خواندن ندارید؟ به پادکست این مقاله گوش دهید.

تحلیل آزمون به سبک رتبه برتر ها ؛ چک لیست 5 مرحله ای

شروع بررسی کارنامه بدون داشتن یک نقشه راه مشخص فقط باعث سردرگمی و هدر رفتن وقت شما می شود. فرق اصلی یک رتبه برتر با یک دانش آموز معمولی دقیقا در همین نقطه مشخص می شود؛ یک تحلیل آزمون اصولی و هدفمند!

برای آشنایی بیشتر با اهمیت تحلیل آزمون در کنکور، حتما به مقاله نقش تحلیل آزمون در ارتقای رتبه و تراز سر بزنید.

داوطلبان موفق به جای خواندن خط به خط و بی هدف تمام پاسخ نامه ها کار خود را با یک چک لیست 5 مرحله ای پیش می برند تا در کم ترین زمان بیشترین نتیجه را از اشتباهات خود بگیرند. اگر می خواهید به سبک حرفه ای ها پیشرفت کنید، در تحلیل سوالات آزمون خود این 5 قدم را به ترتیب انجام دهید:

1. شکار درست های شانسی

بدترین تله در هر آزمون سوالاتی است که با شک و تردید یا فقط بر اساس حدس و گمان درست جواب داده اید. ما به این پدیده یادگیری توهمی می گوییم. این سوالات از غلط های شما بسیار خطرناک تر هستند. دلیل آن هم روشن است؛ این پاسخ های درست درصد شما را به صورت موقت بالا می برند و باعث می شوند فکر کنید در آن مبحث به تسلط رسیده اید در حالی که یادگیری عمیق اتفاق نیفتاده است.

برای خنثی کردن این تله باید یک کار بسیار ساده انجام دهید. در طی آزمون، کنار هر سوالی که با شک جواب می دهید یک علامت خاص بگذارید. وقتی کارنامه منتشر شد این سوالات را باید درست مثل سوالات غلط بررسی کنید. یعنی آن ها را بدون نگاه کردن به پاسخ نامه یک بار دیگر حل کنید. عبور سطحی از این سوال ها باعث می شود نقطه ضعف های شما پنهان بماند و در روز کنکور به احتمال خیلی زیاد همان ها را اشتباه بزنید.

2. پیدا کردن بی دقتی ها

تحلیل کارنامه آزمون ها نشان می دهد که بخش قابل توجهی از نمره های از دست رفته ارتباطی با سطح سواد علمی شما ندارد؛ بلکه ریشه در خطاهای دیداری و اشتباهات محاسباتی دارد. خبر خوب این است که این خطاها راحت ترین امتیاز هایی هستند که می توانید در آزمون های بعدی آن ها را پس بگیرید.

در این مرحله باید سوالات غلط را بررسی کنید و برای هر تست از دست رفته این سوالات کلیدی را از خود بپرسید:

  • صورت سؤال را کامل نخوندم؟
  • علامت منفی یا مثبت را اشتباه دیدم؟
  • گزینه را جابه‌جا وارد کردم؟
  • محاسبه را غلط انجام دادم؟
  • زمان کم آوردم؟

شناسایی این موارد و یادداشت آن ها در یک دفتر مخصوص باعث می شود در آزمون های بعدی حواستان بیشتر جمع باشد و به مرور زمان این نوع بی دقتی ها را به کم ترین حد ممکن برسانید.

3. دسته بندی غلط های واقعی + جدول مشکل یابی

بعد از جدا کردن درست های شانسی و بی دقتی ها نوبت به غلط های علمی می رسد. نوشتن عبارت مبهم بلد نبودم جلوی یک تست هیچ دردی را دوا نمی کند. برای داشتن یک تحلیل آزمون حرفه ای باید ریشه اصلی هر اشتباه را پیدا کنید.

جدول زیر هسته اصلی تحلیل آزمون شما است. این جدول نشان می دهد که هر اشتباه چه نشانه ای دارد و راه حل درمان آن چیست:

نوع اشتباهنشانه و علت ریشه ایراهکار و اقدام عملی
ضعف آموزشیبلد نبودن مبحث و نفهمیدن پاسخ‌نامهبرگشت به کتاب درسی و مطالعه عمیق
فراموشییادم رفته اما با دیدن پاسخ‌نامه یادم می‌آیدمرور خلاصه نویسی‌ ها و کتاب و تست های نشان دار
کمبود تمرینبلد هستم اما در حل سوال گیر می‌کنمحل تست‌های آموزشی بیشتر و بررسی پاسخ‌نامه
مدیریت زمانبلد هستم اما وقت کم می‌آورمتمرین آزمون زمان‌ دار در خانه

4. بررسی دقیق زمان بندی هر درس

گاهی اوقات درصدهای پایین شما ربطی به سطح علمی تان ندارد، بلکه صرفا نتیجه مدیریت زمان اشتباه در جلسه آزمون است. خیلی از داوطلب ها به خاطر کمال گرایی، روی چند سوال سخت در ابتدای دفترچه گیر می کنند. نتیجه این کار از دست دادن زمان و نرسیدن به سوالات ساده تر در انتهای دفترچه است. همیشه یادتان باشد که در آزمون های استاندارد، امتیاز یک سوال سخت محاسباتی با یک سوال ساده کاملا برابر است.


در این مرحله از تحلیل آزمون، باید بررسی کنید که در کدام درس ها توقف های طولانی و اضافی داشته اید و کدام بخش ها را با عجله و شتاب زدگی رد کرده اید. برای حل این مشکل باید یاد بگیرید به سوالات وقت گیر به راحتی “نه” بگویید.


بهترین راهکار برای کنترل هیجان و مدیریت وقت، استفاده از تکنیک های ضربدر و منها و زمان های نقصانی است. به زبان ساده، در دور اول فقط سوالات ساده را حل کنید، کنار سوالات وقت گیر علامت ضربدر بزنید و سوالاتی که اصلا بلد نیستید را با علامت منها مشخص و رها کنید. با این کار، زمان ذخیره شده در دور دوم فقط صرف سوالات ضربدردار می شود.
برای آموزش کامل و قدم به قدم این تکنیک ها و پیاده سازی آن ها در جلسه امتحان، پیشنهاد می کنیم حتما مقاله نحوه مدیریت آزمون را در سایت ما مطالعه کنید تا مشکل کمبود وقت را برای همیشه برطرف کنید.

5. طراحی سه اقدام عملی برای آزمون بعدی

آخرین و مهم ترین مرحله تحلیل آزمون، تبدیل کردن این اطلاعات به یک برنامه اجرایی است. اگر بررسی کارنامه فقط در حد پیدا کردن غلط ها باقی بماند و برنامه مطالعه هفته بعد شما را تغییر ندهد، در عمل هیچ فایده ای نداشته است.
شما باید بر اساس ۴ مرحله قبل، حداقل سه اقدام کاملا مشخص و واضح برای برنامه هفته آینده خود در نظر بگیرید. این کارها باید دقیقا برای رفع نقاط ضعف شما باشند. مثلا:

  • قرار دادن دو پارت مطالعه یک ساعته برای مرور دوباره و تست زنی تکمیلی فصل حرکت شناسی، برای برطرف کردن ضعف آموزشی.
  • حل روزانه ۲۰ تست محاسباتی از مباحث پایه ریاضی، برای تمرین و کاهش خطاهای بی دقتی.
  • انجام سه تمرین ۲۰ تستی زمان دار برای درس شیمی با تکنیک ضربدر و منها، برای بالا بردن سرعت و مدیریت زمان بهتر.

نوشتن تمام این موارد در یک دفتر مخصوص تحلیل آزمون باعث می شود تا قبل از امتحان بعدی، با یک مرور سریع اشتباهات رایج خود را به یاد بیاورید و دیگر آن ها را تکرار نکنید.


برای اطلاعات بیشتر و دقیق تر جهت طراحی برنامه بعد از آزمون، پیشنهاد می کنیم حتما به مقاله چرا تراز آزمون هام پیشرفت نمی کند؟ سر بزنید.

یک تله بزرگ: فقط درصد ها را نبینید!

یکی از بزرگ ترین تله هایی که باعث خستگی و ناامیدی داوطلبان می شود، گره زدن ارزش تلاش ها به درصدهای خام کارنامه است. واقعیت این است که عددها و درصدها به تنهایی همه حقیقت را نشان نمی دهند. برای درک بهتر این موضوع، وضعیت دو داوطلب را در نظر بگیرید که در یک درس، درصد مشابه ۵۵ را کسب کرده اند:

  • داوطلب اول، بخش زیادی از سوالات مثلا ۱۵ تست را کاملا شانسی و با حدس و گمان جواب داده و از قضا پاسخ های او درست درآمده اند.
  • داوطلب دوم، تمام مفاهیم را به خوبی یاد گرفته و راه حل ها را بلد بوده، اما صرفا به دلیل عجله و بی دقتی در محاسبه یا وارد کردن گزینه ها، ۱۰ سوال قطعی را از دست داده است.

با وجود برابر بودن درصدها، وضعیت آموزشی این دو نفر کاملا با هم فرق دارد. تمرکز روی یک عدد خشک و خالی باعث می شود این تفاوت های مهم را نبینید. هدف اصلی آزمون های مرحله ای، سنجش هوش یا صدور حکم نهایی برای شما نیست؛ بلکه قرار است در یک محیط شبیه سازی شده، نقطه ضعف های خود را قبل از روز کنکور پیدا کنید.


موفقیت متعلق به کسانی است که بعد از هر آزمون، به جای غصه خوردن برای درصد ها و تراز ها از خود می پرسند:

  • کدام غلط ها به راحتی قابل جبران هستند؟
  • کدام مباحث نیاز به مرور دوباره دارند؟
  • کجا زمان بیهوده هدر رفته است و دقیقا چه کارهایی باید برای دو هفته آینده انجام دهم؟

همان چند دقیقه ای که صرف بررسی هوشمندانه اشتباهات و تحلیل آزمون می کنید، می تواند تراز آزمون های بعدی شما را به شکل چشمگیری تغییر دهد.
برای انتخاب بهترین و استانداردترین آزمون آزمایشی، حتما مقاله بهترین آزمون آزمایشی برای کنکور ۱۴۰۶ را مطالعه کنید.

سوالات متداول

بهترین زمان برای تحلیل آزمون چه زمانی است؟

از نظر علم یادگیری، بهترین زمان ممکن برای تحلیل آزمون همان روز برگزاری آزمون است. در این زمان فضای ذهنی و راه حل هایی که برای انتخاب گزینه ها در جلسه آزمون به کار برده اید، همچنان در حافظه شما تازه و شفاف است.

تحلیل آزمون چقدر زمان لازم دارد؟

در اوایل روند مطالعه کنکور که شما هنوز تسلط زیادی ندارید، تحلیل آزمون هر چقدر هم طول بکشد ایرادی ندارد. در ادامه مسیر با تمرین بیشتر میتوانید سرعت تحلیل خود را افزایش دهید و نهایتا به 2 الی 3 ساعت برسانید.

آیا در فرایند تحلیل آزمون، نیازی به بررسی سوالاتی که درست زده ام وجود دارد؟

بله؛ اگرچه تمرکز اصلی بر روی سوالات غلط و نزده است، اما بررسی سوالاتی که صحیح پاسخ داده اید میتواند به سرعت تست زنی و و مدیریت زمان شما کمک بسیار زیادی کند.

تحلیل آزمون های آزمایشی فایده ای دارد؟

صد در صد؛ شرکت در آزمون های آزمایشی بدون تحلیل آزمون، فقط زمان شما را هدر میدهد. تحلیل آزمون به شما کمک میکند تا با تله های تستی آشنا شوید، سرعت تست زنی خود را بالا تر ببرید و با تشخیص و پوشش نقاط قوت و ضعف خود درک بهتری از روند تحصیل خود داشته باشید.

تصویر محمدحسین رمضانی
محمدحسین رمضانی
محمدحسین رمضانی مشاور تحصیلی در حوزه کنکور رشته تجربی است و در دانشگاه علوم پزشکی مشهد تحصیل کرده است. او با آشنایی با فضای آموزشی و مسیر تحصیلی رشته‌های علوم پزشکی، به داوطلبان رشته تجربی در زمینه برنامه‌ریزی، مدیریت زمان و داشتن یک مسیر مطالعاتی هدفمند کمک می‌کند.
اشتراک گذاری: