برنامه ریزی برای کنکور در دوران مدرسه؛ ۵ نکته‌ای که نمی‌دونستی!

هرساله در اوایل مهرماه همهمه ای بین دانش آموزان ایجاد می‌شود که آیا در سال کنکور مدرسه بروم؟ یا اینکه رفتن به مدرسه من را از برنامه کنکورم عقب می‌اندازد؟

دوران مدرسه یکی از مهم ترین چالش هایی است که دانش آموزان در شروع سال تحصیلی با آن مواجه می‌شوند.برنامه ریزی برای کنکور در دوران مدرسه با مطالعه فشرده و حذف کامل تفریح انجام نمی‌شود؛ بلکه به یک برنامه متعادل، قابل اجرا و هماهنگ با کلاس‌ها، تکالیف و امتحانات نیاز دارد. اگر از همین حالا روش درست مطالعه را یاد بگیری، زمان مدرسه با کنکور همسو می‌شود و در این مسیر دچار فرسودگی و خستگی نمی‌شوید.

در این مقاله، ۵ نکته مهم و کمتر گفته‌شده را بررسی می‌کنیم که می‌توانند کیفیت مطالعه و عملکرد شما در سال کنکور را بهبود ببخشد.

چرا برنامه ریزی برای کنکور در دوران مدرسه مهم است؟

بسیاری از دانش‌آموزان تصور می‌کنند مدرسه مانعی برای درس خواندن است در حالی که مدرسه خوبی ها و بدی های خود را دارد، کسی که مدرسه می‌رود تایم مفید کل روز برای او کم می‌شود اما تداخل بیشتری با درس خواندن دارد، همین باعث می‌شود انگیزه او برای درس خواندن حفظ شود، اما کسی که مدرسه نمی‌رود و همیشه در محیطی منفرد قرار دارد ممکن است میل و اشتیاق خود را برای درس خواندن از دست بدهد.

دانش‌آموز مدرسه‌ای فقط با درس‌های کنکوری مواجه نیست؛ تکالیف روزانه، امتحانات کلاسی، آزمون‌های مدرسه و رفت‌وآمد نیز بخشی از زمان او را می‌گیرند. بنابراین، برنامه‌ای موفق است که این فعالیت‌ها را در نظر بگیرد، نه اینکه برنامه‌ای جدا از واقعیت زندگی دانش‌آموز باشد. دانش آموز می‌تواند به صورت شخصی سازی شده برنامه مدرسه را با برنامه کنکور همسو کند و برنامه مدرسه و کنکور را جدا از هم در نظر نگیرد، این کار نه تنها باعث افزایش کیفیت مطالعه می‌شود بلکه تایم مفید کل روز دانش آموز را افزایش می‌دهد.

برای طراحی یک برنامه شخصی سازی شده مطابق زمان و میزان تسلط شما، می‌توانید از مشاوران با تجربه نوتروفیل که روزی این چالش هارا گذرانده‌اند و سربلند از آن بیرون آمده‌اند، کمک بگیرید.

برنامه ریزی برای کنکور در دوران مدرسه را از کی شروع کنیم؟

بهترین زمان برای شروع، زمانی است که دانش‌آموز بتواند مطالعه‌ای منظم و قابل اجرا داشته باشد؛ بنابراین وقتی تصمیم به شروع مطالعه برای کنکور گرفتید، می‌توانید برنامه کنکور و مدرسه خود را همسو کنید تا در کنار انجام دادن تکالیف مدرسه و امتحانات برنامه کنکوری خود را پیش ببرید. اگر برای رسیدن به هدف خود جدی هستید بهترین زمان پیشنهادی، اوایل مهرماه و شروع سال تحصیلی است.

اگر تاکنون مطالعه کنکوری نداشته‌اید، با یک برنامه سبک شروع کنید؛ برای مثال، روزانه یک تا دو ساعت مطالعه هدفمند در کنار درس‌های مدرسه داشته باشید و پس از ایجاد عادت مطالعه، می‌توانید زمان مطالعه و تعداد تست‌ها را به‌تدریج افزایش دهید. شروع زودتر، فرصت بیشتری برای تقویت پایه و رفع اشکال ایجاد می‌کند.

در دوران مدرسه چند ساعت درس بخوانیم؟

میزان ساعت مطالعه برای همه دانش‌آموزان یکسان نیست و به سطح درسی دانش آموز، ساعت حضور در مدرسه، مسیر رفت‌وآمد، توانایی تمرکز و میزان تکالیف بستگی دارد. برای بسیاری از دانش‌آموزان، شروع با حدود ۳ تا ۴ ساعت مطالعه مفید پس از مدرسه، منطقی‌تر از تعیین یک برنامه سنگین و غیرقابل اجراست.

در روزهای تعطیل می‌توان زمان مطالعه را افزایش داد؛ اما این افزایش باید تدریجی باشد. دانش‌آموزان باتجربه که روتین و استمراری برای درس خواندن ایجاد کرده‌اند، می‌توانند در روزهای مدرسه حدود ۶ ساعت و در روزهای تعطیل حدود ۱۰ تا ۱۲ ساعت مطالعه داشته باشند، اما این اعداد نباید به‌عنوان یک قانون ثابت برای همه در نظر گرفته شوند.

یک تقسیم‌بندی کاربردی برای روزهای مدرسه می‌تواند چنین باشد:

• ۲ ساعت برای مرور مطالب تدریس‌شده و انجام تکالیف مدرسه.
• ۱ تا ۲ ساعت برای مطالعه مفهومی و یادگیری مباحث کنکوری.
• ۱ ساعت برای تست‌زنی و تحلیل پاسخ‌ها.
• ۳۰ دقیقه برای مرور نکات و بررسی اشکالات.

تفاوت مطالعه کنکور با مطالعه درس‌های مدرسه چیست؟

مطالعه درس‌های مدرسه بیشتر با هدف یادگیری تشریحی، تسلط بر متن کتاب، حل تمرین و موفقیت در امتحانات انجام می‌شود، اما مطالعه کنکور علاوه بر یادگیری مفهومی، به تست‌زنی، افزایش سرعت، مدیریت زمان و تحلیل آزمون‌ها نیاز دارد.

با این حال، این دو نوع مطالعه از یکدیگر جدا نیستند. یادگیری دقیق کتاب درسی و حل تمرین‌های تشریحی، پایه مطالعه کنکوری را تشکیل می‌دهد؛ سپس با تست‌زنی و تحلیل تست‌ها می‌توان این یادگیری را به مهارت آزمونی تبدیل کرد.

چگونه بین مدرسه و کنکور تعادل ایجاد کنیم؟

برای ایجاد تعادل، بهتر است هر روز ابتدا مطالب تدریس‌شده در مدرسه را مرور کنید و سپس سراغ مطالعه کنکوری بروید. این کار باعث می‌شود درس‌های مدرسه انباشته نشوند و مطالعه کنکور نیز از مسیر درس‌های همان روز جدا نباشد. تقسیم زمان به سه بخش «مرور مدرسه، مطالعه کنکوری و تست‌زنی» یکی از الگوهای کاربردی برای دانش‌آموزان مدرسه‌ای است.

در هفته امتحانات، مطالعه تشریحی و آمادگی برای امتحان باید اولویت بیشتری داشته باشد؛ اما می‌توان با مرور کوتاه یا حل چند تست، ارتباط با مباحث کنکوری را حفظ کرد و پس از پایان امتحانات، برنامه عادی مطالعه را دوباره ادامه بدهید.

چند نکته که به شما کمک می‌کند تا تعادل بهتری را در برنامه مطالعه درس های مدرسه و مطالعه کنکوری ایجاد کنید:

• درس های همان روز مدرسه را در اولویت برنامه خود قرار دهید.
• تکالیف و امتحانات مدرسه را بخشی از مسیر کنکور بدانید.
• هر روز هدف مشخص برای برنامه کنکور خود داشته باشید، برای مثال: تعداد تست بالاتر برای ریاضی
• برنامه را بر اساس ساعت واقعی خودتان بنویسید.
• در هفته امتحانات مطالعه کنکوری خود را به صفر نرسانید.
• هر هفته برنامه خود را ارزیابی کنید.

۵ نکته کلیدی که نمی‌دونستی!

نکته اول: مدرسه را بخشی از برنامه کنکور بدانید.

یکی از اشتباهات رایج برنامه ریزی برای کنکور در دوران مدرسه این است که دانش‌آموز، درس مدرسه و مطالعه کنکور را دو مسیر کاملاً جدا می‌بیند. دانش آموزان می‌توانند درس های یک روز را در مدرسه پیش خوانی کنند یا به عنوان تایم مرور از آن استفاده کنند و مطالعه اصلی و تست زنی را در روز قبل یا بعد از مدرسه انجام دهند.

برای استفاده بهتر از زمان مدرسه:

• قبل از تدریس، تیترهای اصلی درس را کوتاه مرور کنید.
• هنگام تدریس، نکات مهم و پرسش‌های خودت را یادداشت کنید.
• همان روز، مطالب تدریس‌شده را مرور کنید.

پیش‌خوانی کوتاه پیش از کلاس باعث می‌شود هنگام تدریس، ارتباط بهتری با موضوع برقرار کنید و یادگیری عمیق‌تری داشته باشید و همینطور اگر از کلاس مدرسه به عنوان پیش خوانی استفاده کنید، می‌توانید با کیفیت بالاتری بعد از مدرسه درس را مطالعه کنید و تست آموزشی برای تثبیت مطالب حل کنید.

نکته دوم: بعد از مدرسه فوراً سراغ مطالعه نروید.

بازگشت از مدرسه به معنای شروع فوری مطالعه نیست. ذهن و بدن دانش‌آموز پس از چند ساعت کلاس به استراحت کوتاه، غذای مناسب و فاصله گرفتن از فضای آموزشی نیاز دارد.

یک الگوی مناسب برای بعد از مدرسه می‌تواند این‌گونه باشد:

لازم نیست همه دانش‌آموزان دقیقاً با یک ساعت مشخص مطالعه کنند. میزان خواب، زمان رفت‌وآمد، ساعت پایان مدرسه و سطح انرژی هر فرد متفاوت است؛ بنابراین، برنامه باید بر اساس شرایط واقعی خودتان، شخصی سازی شده باشد.

برای آشنا شدن با اصول برنامه ریزی شما می‌توانید مقاله برنامه ریزی برای درس خواندن را مطالعه کنید.

نکته سوم: درس های عمومی را در تایم مدرسه بخوانید.

درس های عمومی بر اساس میزان تاثیری که در کنکور دارند، از اهمیت خیلی بالایی برخوردار هستند اما مطالعه آن ها به نسبت دروس اختصاصی وقت و تمرکز کمتری نیاز دارد. دانش آموزان می‌توانند برنامه دروس عمومی خود را همزمان با برنامه آن دروس در مدرسه پیش ببرند. این کار باعث یادگیری عمیق دروس عمومی و تثبیت و تسلط خیلی بالاتر می‌شود و دانش آموزان می‌توانند در امتحانات نهایی نمره‌های خیلی خوبی کسب کنند و تراز بالایی در سوابق تحصیلی بگیرند.

برای مطلع شدن از ضرایب جدید دروس موثر در سوابق تحصیلی می‌توانید به این صفحه در درگاه سنجش مراجعه کنید.

این روش به شما کمک می‌کند از وقت خود به صورت بهینه استفاده کنید و در کنار مدرسه، برنامه امتحانات نهایی را پیش ببرید.

نکته چهارم: هر روز همه درس‌ها را نخوانید.

یکی از دلایل خستگی دانش‌آموزان، قرار دادن تعداد زیادی درس در یک روز است. وقتی قرار باشد هر روز تمام درس‌ها را مطالعه کنید، زمان هر درس کم می‌شود و فرصت کافی برای یادگیری عمیق، حل تست و مرور باقی نمی‌ماند.

بهتر است در روزهای مدرسه، ترکیبی منطقی از درس‌ها داشته باشید:

• یک درس دشوار و نیازمند تمرکز.
• یک درس با سطح دشواری متوسط.
• یک درس سبک‌تر یا مرور مطالب قبلی.
• زمانی کوتاه برای تکالیف و درس‌های همان روز مدرسه.

برای مثال، یک دانش‌آموز رشته تجربی می‌تواند در یک روز ریاضی، زیست و ادبیات را بخواند و روز بعد شیمی، فیزیک و زمین‌شناسی را در برنامه قرار دهد. تقسیم درس‌ها در طول هفته، معمولاً از مطالعه پراکنده و کم‌عمق بهتر است.

نکته پنجم: مرور را از همان هفته اول جدی بگیرید.

مطالعه بدون مرور، باعث می‌شود بخش زیادی از مطالب پس از چند روز فراموش شود. مرور لازم نیست همیشه طولانی باشد؛ گاهی مرور نکات مهم، بررسی تست‌های غلط و حل چند سؤال منتخب می‌تواند کافی باشد.

شما می‌توانید مرور های کوچک و با مدت زمان کم را در پایان همان روز انجام دهید و مرور های اصولی و با آزمون را در روز های انتهای هفته انجام دهید. مرور بخش اصلی یادگیری است و باید در برنامه روزانه برای آن زمانی در نظر گرفته شود.

یک الگوی ساده برای مرور می‌تواند شامل این مراحل باشد:

1. مرور کوتاه در پایان همان روز.
2. مرور دوباره در پایان هفته.
3. حل تست‌های نشان‌دار و غلط.
4. مرور مباحث مهم پیش از آزمون آزمایشی.
5. یادداشت نکات مهم و اشتباهات تکرار شونده

نمونه برنامه روزانه دانش‌آموز مدرسه‌ای

نمونه زیر فقط یک الگوست و باید با ساعت مدرسه، مسیر رفت‌وآمد و شرایط شخصی شما شخصی سازی شود:

• ۶:۳۰ تا ۷:۳۰: آماده شدن و رفتن به مدرسه.
• ۸ تا ۱۴: حضور در مدرسه و استفاده بهینه از کلاس
• ۱۴ تا ۱۵: ناهار و استراحت.
• ۱۵ تا ۱۶:۱۵: مرور درس‌های تدریس‌شده در همان روز.
• ۱۶:۱۵ تا ۱۶:۴۵: استراحت.
• ۱۶:۴۵ تا ۱۸: مطالعه یک درس اختصاصی و حل تمرین.
• ۱۸ تا ۱۹: شام، استراحت یا فعالیت سبک.
• ۱۹ تا ۲۰:۱۵: تست‌زنی از مبحث مطالعه‌شده.
• ۲۰:۱۵ تا ۲۰:۴5: تحلیل تست‌ها و ثبت اشکالات.
• ۲۰:۴۵ تا ۲۱:۳۰: انجام تکالیف مدرسه یا مرور یک درس سبک.
• ۲۲:۳۰ به بعد: آماده شدن برای خواب.

قرار نیست از روز اول به بیشترین ساعت مطالعه ممکن برسید. افزایش تدریجی زمان مطالعه و پایبندی به برنامه، از نوشتن یک برنامه سنگین و رها کردن آن پس از چند روز مؤثرتر است.

برنامه ریزی برای کنکور در هفته امتحانات مدرسه

یکی دیگر از چالش های مهم سال کنکور امتحانات دی ماه است. بسیاری از دانش آموزان در دی ماه بیشتر تمرکز خود را روی امتحانات می‌گذارند و به علت خستگی در طول مسیر، مطالعه کنکوری خود را متوقف می‌کنند. این موقع از سال اهمیت خیلی زیادی از لحاظ مطالعه برای کنکور دارد، دانش آموزان باید اولویت بندی کنند و با توجه به خستگی و فرسودگی برنامه متعادلی برای مرور نیمسال اول و امتحانات دی ماه در نظر بگیرند.

برای مدیریت بهتر این دوره:

• مباحث امتحان مدرسه را به بخش‌های کوچک تقسیم کنید.
• از مطالعه تشریحی برای تقویت مفاهیم استفاده کنید.
• تست‌زنی را کوتاه اما پیوسته ادامه بدهید.
• همه تایم روز را به امتحانات اختصاص ندهید و اهمیت زیادتری برای برنامه کنکور در نظر بگیرید.

این روش از انباشته شدن مطالب و ایجاد احساس عقب‌ماندگی جلوگیری می‌کند.

اشتباهاتی که برنامه را خراب می‌کنند:

حتی بهترین برنامه نیز در صورت اجرای نادرست نتیجه مطلوبی ندارد. چند اشتباه رایج عبارت‌اند از:

• کپی کردن برنامه رتبه‌های برتر بدون توجه به شرایط شخصی.
• تعیین ساعت مطالعه غیرواقعی.
• حذف خواب و استراحت برای جبران عقب‌ماندگی.
• تغییر مداوم منابع و روش مطالعه.
• تست‌زدن بدون تحلیل پاسخ‌ها.
• توجه زیاد به درس‌های مدرسه و امتحانات تشریحی.
• در نظر نگرفتن زمان جبرانی برای روزهای پیش‌بینی‌نشده.

برنامه باید انعطاف‌پذیر باشد. اگر یک روز نتوانستید تمام فعالیت‌ها را انجام دهید، به‌جای کنار گذاشتن کل برنامه، سعی کنید کار های مهم تر را در روز خود انجام دهید و کارهایی که در اولویت نیستند، به روز دیگر منتقل کنید.

چگونه برنامه خود را اصلاح کنیم؟

در پایان هر هفته، حدود ۱۵ دقیقه برای ارزیابی برنامه اختصاص بده و به این پرسش‌ها پاسخ بده:

• کدام درس‌ها طبق برنامه پیش رفتند؟
• در کدام درس بیشتر عقب افتادم؟
• دلیل عقب‌افتادگی چه بود؟
• کدام ساعت مطالعه بازدهی بیشتری داشت؟
• چند تست را با دقت تحلیل کردم؟
• برای هفته بعد چه تغییری لازم است؟

ارزیابی برنامه را حتما انجام دهید، برنامه صرفا نباید روی برگه کامل باشد، باید در عمل نیز قابل اجرا باشد و دارای پارت های جبرانی باشد که اگر درسی در یک روز انجام نشد بتوانید در روز دیگر بدون بهم خوردن برنامه سایر درس ها آن را جبران کنید.

جمع‌بندی

برنامه ریزی برای کنکور در دوران مدرسه باید میان درس‌های مدرسه، مطالعه کنکوری، تست‌زنی، مرور، خواب و استراحت تعادل ایجاد کند. مدرسه را بخشی از مسیر کنکور بدانید، برنامه را بر اساس برنامه درسی بچینید و با آن همسو کنید تا کیفیت مطالعه شما افزایش یابد و هر هفته عملکردتان را ارزیابی کنید. موفقیت در کنکور معمولاً نتیجه یک روز پرکار نیست؛ نتیجه مطالعه‌ای منظم، قابل اجرا و ادامه‌دار در طول ماه‌هاست.

سوالات متداول